Azjatyckie Oscary i inne filmowe perełki 

Azjatyckie kino od lat zachwyca zarówno widzów, jak i krytyków na całym świecie. Niektóre filmy zdobyły najbardziej prestiżowe nagrody, w tym Oscary, a inne zyskały status kultowych dzieł pomimo, że statuetki nigdy nie otrzymały. Czy wiesz, że wiele z tych arcydzieł w subtelny sposób opowiada o uniwersalnych wartościach i emocjach, które poruszają serca niezależnie od kultury? Jeżeli jeszcze nie udało Ci się poznać dalekowschodniego kina, to ten wpis posłuży Ci jako krótki przewodnik po najwspanialszych azjatyckich filmowych perełkach. Przygotuj się na filmową podróż życia! 

Azjatyckie filmy nagrodzone Oscarem 

Przyczajony tygrys, ukryty smok (2000), reż. Ang Lee 

Ten film Wuxia zdobył aż cztery Oscary, w tym w kategorii najlepszy film nieanglojęzyczny, co jest fenomenem, jeśli chodzi o produkcje azjatyckie. Zachwyca niezwykłą choreografią walk, poetycką narracją i jak na lata produkcji - także wizualnym rozmachem. Ang Lee, uznany za jednego z najbardziej wszechstronnych reżyserów współczesnego kina, ma na koncie również inne wybitne filmy, takie jak na przykład Ostrożnie, pożądanie (2007) - niezwykle subtelny thriller, w którym emocje grają pierwszoplanową rolę. Przyczajony tygrys, ukryty smok nie jest również jedynym filmem Anga Lee nagrodzonym Oscarem - do tego grona zaliczają się także bardziej znane, zachodnie produkcje - Życie Pi oraz Tajemnica Brokeback Mountain. Wiedział*ś, że odpowiada za nie tajwański reżyser? 

Spirited Away: W krainie bogów (2001), reż. Hayao Miyazaki 

Jedyna jak dotąd japońska animacja nagrodzona Oscarem za najlepszy film animowany. Studio Ghibli odpowiedzialne za produkcję stworzyło wizualnie i narracyjnie zachwycającą baśń o dojrzewaniu, pełną japońskiej symboliki. Inne filmy Studia Ghibli, takie jak Księżniczka Mononoke czy Mój sąsiad Totoro, choć nie zostały nagrodzone Oscarem, zdobyły serca widzów na całym świecie. 

Jeżeli animacje Ghibli podbiją Twoje serce, podczas wycieczki do Japonii warto odwiedzić Muzeum Ghibli znajdujące się na przedmieściach Tokio. Do biletu wstępu dołączane są prawdziwe fragmenty filmu (klisz) animacji stworzonych przez studio. Jest to niesamowita i jedyna w swoim rodzaju pamiątka - każda klatka wygląda inaczej, jest wyjątkowa i niepowtarzalna. Zdjęcie zamieszczone poniżej przedstawia właśnie jedną z takich klisz, podarowaną przez przyjaciółkę z Japonii. 

Pożegnania (2008), reż. Yōjirō Takita 

Ten japoński film zdobył Oscara w kategorii najlepszy film nieanglojęzyczny w 2009 roku. Opowiada historię Daigo Kobayashiego, wiolonczelisty, który po rozwiązaniu orkiestry wraca do rodzinnego miasta i przypadkowo podejmuje pracę jako nokanshi, czyli osoba przygotowująca ciała zmarłych do ceremonii pogrzebowej. Film porusza tematykę życia, śmierci i akceptacji, ukazując piękno, które czasem trudno dostrzec w ostatnich, przepełnionych smutkiem pożegnaniach.

Parasite (2019), reż. Bong Joon-ho 

Ten południowokoreański hit przeszedł do historii jako pierwsza nieanglojęzyczna propozycja, która zdobyła Oscara w kategorii najlepszy film. Mistrzowsko łączy dramat, satyrę społeczną i thriller, tworząc synkretyczną opowieść o nierównościach społecznych, która stała się fenomenem globalnym. 

Nie potrzebują statuetek, by błyszczeć - inne azjatyckie filmy, które skradną Twoje serce 

In the Mood for Love (2000), reż. Wong Kar-wai - mistrz emocji i nostalgii

Kultowy melodramat, w którym obraz, dźwięk i gesty mówią więcej niż słowa. Wong Kar-wai stworzył niezwykle intymną historię o niespełnionej miłości, która stała się jednym z najpiękniejszych filmów w historii kina. Warto zwrócić uwagę na warstwę muzyczną filmu, za którą odpowiada Ume Kobayashi - japoński kompozytor. Jego subtelne, wzruszające do łez utwory (w tym przypadku Yumeji Theme) stały się nieodłącznym elementem atmosfery produkcji hongkońskich i chińskich z przełomu XX i XXI wieku. 

Happy Together (1997), reż. Wong Kar-wai

Poruszająca opowieść o burzliwym związku dwóch mężczyzn w Buenos Aires. Wong Kar-wai znów udowadnia, że emocje i estetyka obrazu są kluczowe w jego twórczości. 

Podejrzana (2022), reż. Park Chan-wook 

Park Chan-wook, często określany mianem koreańskiego Hitchcocka, stworzył psychologiczny thriller, który zachwycił krytyków na całym świecie. Podejrzana to pełna napięcia opowieść o śledztwie, które szybko zamienia się w emocjonalny labirynt. Film ten to nie tylko misterna intryga, lecz także wizualne arcydzieło, w którym każdy kadr dopracowany jest do perfekcji. Ponieważ robi aż tak duże wrażenie, w Polsce wyświetlany był w kinach studyjnych jeszcze dwa lata po premierze. 

Perfect Days (2023), reż. Wim Wenders 

Japońska codzienność uchwycona w niezwykle minimalistyczny i poetycki sposób. Film śledzi losy samotnego sprzątacza toalet w Tokio, odsłaniając jego wewnętrzny świat poprzez proste gesty i rytuały. Perfect Days to hołd dla prostoty życia i introspekcji, który zachwycił krytyków na festiwalach filmowych. 

Najlepsze chińskie filmy - perełki Zhanga Yimou 

Zhang Yimou to reżyser, który wprowadził chińskie kino na światowe salony, a film Zawieście czerwone latarnie można bez mrugnięcia okiem nazwać ponadczasowym klasykiem, który stał się symbolem estetycznej perfekcji. Jest to przejmujący portret patriarchalnego społeczeństwa, opowiedziany z perspektywy kobiety - jednej z konkubin, które walczą o przetrwanie w surowej rzeczywistości. 

Choć film nie zdobył Oscara, był nominowany w kategorii najlepszy film nieanglojęzyczny. Jednym z najważniejszych elementów tego i innych filmów Zhanga Yimou jest symbolika koloru czerwonego, który jest niezwykle ważny w chińskiej kulturze. Reżyser często używa czerwieni w swoich filmach jako metafory emocji, władzy i tradycji. W Zawieście czerwone latarnie kolor ten jest niemalże osobnym bohaterem - wyrazistym, pełnym emocji, narzucającym swoją obecność. Podkreśla też cierpienie obecne w życiu bohaterek, wzmacniając dramaturgię filmu. Inne filmy Zhanga Yimou warte uwagi to m.in. poruszający za serce Powrót do domu (2014), czy również nominowany do Oscara Dom latających sztyletów (2004). 

Kino azjatyckie to prawdziwa kopalnia filmowych perełek, które zachwycają zarówno narracją, jak i estetyką. Oscary to tylko jedna z miar ich sukcesu - wiele z tych dzieł zyskało status kultowych dzięki swojej ponadczasowej wartości artystycznej. Obejrzenie tych produkcji to podróż do różnorodnych światów - pełnych skrajnych emocji, niepowtarzalnej estetyki i nieoczywistych historii. Większość z wymienionych filmów obejrzysz na Netflixie, CDA, czy kisskh (z angielskimi napisami).

Czy widział*ś jakiś z tych filmów? A może masz swoje ulubione tytuły, które warto dodać do listy? Jeżeli chcesz w przyszłości oglądać je bez napisów czy lektora, zapraszamy na lekcje w Azjatyckich Językach - zanim się obejrzysz, będziesz rozumieć dialogi w swoich ulubionych azjatyckich filmach.

Współautorką tekstu jest Amelia Lokś