Święto Środka Jesieni - magiczny czas w gronie rodziny 

中秋节 (zhōng qiū jié), czyli chińskie Święto Środka Jesieni, przyrównać możemy do naszych polskich dożynek. Pierwotnie było ono rolniczym świętem dziękczynnym, odbywającym się po zakończeniu wszelkich prac na polu i zebraniu plonów. Obecnie jest to również czas rodzinnych spotkań i odpoczynku. Pamiętać trzeba jednak, że Święto Środka Jesieni w rozumieniu kalendarza gregoriańskiego jest świętem ruchomym, ponieważ to święto księżycowe. Oznacza to, że rokrocznie przypada w ten sam dzień kalendarza księżycowego, co nie pokrywa się z kalendarzem gregoriańskim. Jest to zawsze 15 dzień 8. miesiąca kalendarza księżycowego. W roku 2024 przypada na wtorek 17 września.

Znaczenie księżyca 

W to święto zobaczyć można księżyc w pełni - w takiej okazałości przynosi szczęście i do niego też składa się wszelkie podziękowania za udane zbiory ryżu oraz innych plonów. Jasność księżyca symbolizuje obfitość, harmonię oraz pełnię życia, a jego okrągły kształt i cykliczność księżycowych faz przypomina o powtarzalności dobrych momentów i daje nadzieję na powodzenie przyszłych zbiorów. Księżyc staje się wtedy nie tylko znakiem zakończenia sezonu rolniczego, lecz również symbolem zjednoczenia rodziny, która w tym czasie wspólnie świętuje pod jego jasnym licem.

Legenda o 嫦娥 (Cháng’é) 

Legenda o 嫦娥 (Cháng’é), a właściwie mit, ponieważ jest częścią chińskiej mitologii, to jedna z najpiękniejszych i najbardziej znanych chińskich opowieści związanych z księżycem. Według legendy, dawno temu żyli potężny łucznik Hou Yi (后羿) i jego żona, piękna Cháng’é. Hou Yi uratował świat zestrzeliwując dziewięć z dziesięciu słońc, które mogłyby spalić ziemię. Pozostawił na niebie tylko jedno, aby na ziemi dalej mógł zawitać dzień. W nagrodę za swoje czyny od bogini Xiwangmu (西王母) otrzymał ziele nieśmiertelności. Ziele starczyłoby jednak tylko dla jednej osoby. Hou Yi nie chciał zostawić swojej ukochanej żony samej i postanowił nie spożywać ziela. Pewnego dnia, kiedy Hou Yi był poza domem, Cháng’é w obliczu zagrożenia ze strony złych ludzi, którzy chcieli zdobyć ziele, spożyła je aby nie dopuścić do kradzieży. Natychmiast uniosła się do nieba i poleciała na księżyc, pozostając tam na wieczność. Od tego czasu mieszka na nim samotnie, z dala od swojego męża, obserwując świat z góry. Każdego roku, podczas Święta Środka Jesieni, ludzie podziwiają pełnię księżyca i oddają hołd Cháng’é, wierząc, że to właśnie ona czuwa nad nimi. Jej historia symbolizuje miłość, poświęcenie i tęsknotę, skłaniając ludzi do przemyśleń podczas tego magicznego święta.

Tajemnice świętowania w blasku księżyca 

Kiedy księżyc jest w swojej najjaśniejszej fazie, w chińskich domach rozpoczynają się obchody Święta Środka Jesieni. To czas, kiedy rodziny gromadzą się pod srebrnym światłem, by wspólnie celebrować jedność i harmonię. Jednym z najpiękniejszych zwyczajów jest 赏⽉ (shǎng yuè), czyli podziwianie księżyca. Ludzie wychodzą na zewnątrz, by obserwować jego blask, wierząc, że przynosi on szczęście i spełnienie marzeń. W tej magicznej aurze krążą też słodkie 月饼 (yuèbǐng) - ciastka księżycowe, które dzielone wśród bliskich symbolizują pełnię i zjednoczenie. Są kruche i delikatne na zewnątrz oraz pełne smaku i zbite w środku. Czy to nie odwrotnie do nas - ludzi?

Światło lampionów, unoszących się w nocnym mroku, rozjaśnia noc, wypełniając ją nadzieją i magią, a w powietrzu czuć wdzięczność za to, że rodzina jest w komplecie. Ludzie palą też kadzidła, których dym, unosząc się wysoko do nieba, zdaje się niemal sięgać głównego bohatera wieczoru - księżyca. Wszyscy składają sobie życzenia zdrowia i pomyślności, wspominają wspólne chwile. Płaczą cicho i śmieją się do rozpuku. To czas, kiedy niebo i ziemia zdają się być bliżej niż kiedykolwiek, a księżyc staje się niemym świadkiem ludzkich wspomnień i pragnień.

    Zdjęcia: Amelia Lokś

Kącik nauki - słówka związane z zhōng qiū jié 

Święto Środka Jesieni to doskonała okazja, aby wzbogacić swój słowniczek chińskich wyrazów o kilka związanych z tym świętem słówek. Oto najważniejsze wyrażenia, które pozwolą Ci lepiej zrozumieć to święto i poczuć jego magię:

• 中秋节 (zhōngqiū jié) - Święto Środka Jesieni 
• 月饼 (yuèbǐng) - ciastka księżycowe, tradycyjny przysmak spożywany podczas tego święta 
• 满⽉ (mǎnyuè) - pełnia księżyca, symbol jedności i harmonii 
• 团圆 (tuányuán) - zjednoczenie, nawiązujące do rodzinnych spotkań pod pełnym księżycem 
• 赏⽉ (shǎng yuè) - podziwianie księżyca, popularna tradycja podczas obchodów
• 嫦娥 (Cháng’é) - imię bogini księżyca 
• 柚子 (yòuzi) - pomelo, owoc często spożywany w trakcie święta, symbolizujący szczęście i pomyślność.

Święto Środka Jesieni to nie tylko czas podziwiania księżyca, ale również magiczna podróż przez chińskie tradycje, smaki i legendy. Jeśli chcesz zgłębić więcej tajemnic tego wyjątkowego święta, zachęcamy do sprawdzenia naszych mini e-booków o Święcie Środka Jesieni, dostępnych w sklepie Azjatyckich Języków. Dowiedz się jeszcze więcej o zwyczajach, słownictwie i symbolice, które czynią to święto tak niezwykłym!

Współautorką tekstu jest Amelia Lokś