Koreańska gramatyka: klasyfikatory

Klasyfikator: słowo, które potrafi spędzać sen z powiek osobom zaczynającym naukę koreańskiego. W tym poście podejmujemy wyzwanie przedstawienia Wam tego zagadnienia w prosty i przystępny sposób. Choć na początku klasyfikatory mogą wydawać się zbędnym utrudnieniem, klasyfikatory to kluczowy element codziennej komunikacji w języku koreańskim. Używa się ich zawsze, gdy mówimy o liczbie osób, przedmiotów czy zwierząt – i właśnie dzięki nim wypowiedzi brzmią naturalnie. Dowiedz się, w jaki sposób używać klasyfikatorów i czym właściwie są. Bo koreańska gramatyka wcale nie musi być skomplikowana!

Zacznijmy od tego, czym w ogóle są klasyfikatory

W języku koreańskim, żeby podać liczbę danej rzeczy czy osoby, musimy użyć konkretnej miary. Nie możemy powiedzieć trzy kawy - musimy ułożyć wyrażenie trzy kubki kawy. Kubek staje się wtedy miarą, według której liczymy kawę.

커피 한 잔 마셨어요. Wypiłam jedną kawę (dosł.  jeden kubek kawy).

김밥 두 줄 먹었어요. Zjadłam dwie rolki kimbapu.

사과 세 개 사요. Kupuję trzy jabłka (dosł. trzy sztuki jabłek)

Podobny koncept istnieje w polskim: żeby podać liczbę rzeczownika niepoliczalnego (np. wody), musimy policzyć ją w czymś - w litrach, wiadrach, butelkach, szklankach…

Rzecz w tym, że w koreańskim owe miary (klasyfikatory) używane są praktycznie za każdym razem, kiedy podajemy liczbę czegoś i nie zawsze jest to takie oczywiste jak talerz, kubek czy sztuka.

Konkretne klasyfikatory będą używane w odniesieniu do konkretnych kategorii słów: np. w 마리 liczymy zwierzęta, w 권 książki, a za pomocą 대 pojazdy, maszyny i sprzęty elektroniczne.

고양이 네 마리 - cztery koty

책 다섯 권 - pięć książek

컴퓨터 여섯 대 - sześć komputerów

Najczęściej występujące klasyfikatory w języku koreańskim

개: ogólny, zbliżony do polskich sztuk

권: książki

마리: zwierzęta 

대: pojazdy, maszyny i sprzęty elektroniczne

잔: szklanki, kubki, kieliszki itp. 

병: butelki

살: lata (z liczbami rodzimymi) 

세: lata (z liczbami sinokoreańskimi) 

장: kartki; płaskie, szerokie przedmioty (np. płyty, teczki, tablice, paragony, bilety)

명, 사람: ludzie (zwykle wymienne, 명 używane częściej niż 사람 do liczenia dużych liczb osób)

분: ludzie (formalnie i grzecznie, szczególnie kiedy mówimy o liczbie konkretnych osób, np. ci dwaj lekarze)

벌: ubrania (najczęściej do spodni, zestawów ubrań; w innych przypadkach - 개)

자루: przedmioty ostre i długie, broń (np. ołówki, długopisy, parasole, noże, pędzle)

그릇: miski, talerze

조각: kawałki

시간: godziny (ile godzin coś trwa)

분: minuty  (z liczbami  sinokoreańskimi)  

가지: rodzaj, typ 

킬로그램: kilogram (z liczbami  sinokoreańskimi) 

미터: metr (z liczbami  sinokoreańskimi) 

Uwaga: klasyfikatory zwykle nie niosą ze sobą znaczenia. 마리 nie znaczy zwierzę - jest miarą, w której liczone są zwierzęta. Są jednak takie klasyfikatory, które funkcjonują również jako samodzielne słowa. Z powyższej listy są to: 사람, 분 (osoba), 그릇 (talerz, miska), 잔 (szklanka, kubek, kieliszek), 병 (butelka) i 조각 (kawałek). Możemy powiedzieć „Kawałek ciasta jest mały”, używając 조각.

Jak używać klasyfikatorów w koreańskim?

Użycie klasyfikatora w zdaniu jest proste, ale trzeba pamiętać o kolejności:

rzeczownik + liczebnik + klasyfikator  

사과 여섯 개
jabłko - sześć - sztuk

자동차 두 대
dwa samochody

의사 네 분
czterech lekarzy

Jeśli chodzi o partykuły, mogą one stanąć zarówno po rzeczowniku, jak i po klasyfikatorze. Często są też pomijane.

손님이 열 분 왔습니다. Przyszło 10 gości.

가게에서 파스타 여러 가지를 살 수 있다. W sklepie można kupić różne rodzaje makaronu.  

Ciekawostka: 

Choć zwykle z klasyfikatorami używane są liczebniki rodzime, jeśli wartość liczbowa liczonych przedmiotów wynosi więcej niż 20, używa się liczebników sinokoreańskich.

Współautorkami tekstu są Aleksandra Idziak i Natalia Cichecka